Categorie archief: litugie vieren

Kome over ons uw Geest…

epicleseMisschien is het niet onzinnig om in deze dagen voor Pinksteren iets te zeggen over de rol van de heilige Geest in de eucharistie. Natuurlijk is Hij altijd aanwezig en werkzaam in de liturgie. Hij is de Liefdeskracht die ons voortdurend met God verbindt. De hele viering staat onder het teken van de Vader, de Zoon en de Geest.
Toch zijn er enkele bijzondere momenten waarin gebeden wordt om de Geest: in de vaktermen heet dat de epiclese (‘aanroeping’). De Geest wordt erbij geroepen om zowel de gaven van brood en wijn als de gelovigen te ‘heiligen’, dat wil zeggen: dichter bij God brengen.
De aanroeping van de Geest leert ons dat de viering van eucharistie geen magie is. Het is niet de priester die met zijn woorden en gebaren die de brood en wijn tot Lichaam en Bloed van Jezus maken. Het is enkel de adem van Gods Liefde die dat tot stand kan brengen. Net zoals alleen de dynamiek van zijn Geest ons als gelovigen naar elkaar kan doen toegroeien. De Geest bouwt ons op tot gemeenschap. De aanroeping van de Geest plaatst de viering dan ook heel uitdrukkelijk in de actualiteit van ons bestaan. Het is niet alleen een gebeuren of een herinnering aan het verleden van Jezus, maar maakt dat wij ook hier en nu ‘geheiligd’ woorden tot het Lichaam van Christus, de plek waar God kan wonen.

Reacties uitgeschakeld voor Kome over ons uw Geest…

Opgeslagen onder litugie vieren, Uncategorized

Heilig, heilig, heilig !

SanctusHet eucharistisch gebed is een kernstuk in de viering van de eucharistie. De bedoeling ervan wordt aangegeven in de uitnodiging die klinkt bij de aanvang: “brengen we dank aan de Heer onze God”. We danken God voor de gaven van de schepping en van het leven, om de liefde die ons met elkaar verbindt en vooral omdat Hij in Jezus heeft getoond hoe groot zijn liefde voor ons is. Dat horen we al van het begin van het eucharistische gebed (prefatie) waarin de toon van lofprijzing en dankzegging centraal staat. De lofprijzing mondt uit in een lied waarin we samen met heel de schepping God heiligheid bezingen.

Het “heilig” bestaat uit twee delen die eigenlijk aangepaste bijbelcitaten zijn.  Jesaja 6, 3 (cf. Apok 4;8) vertelt hoe de engelen in de hemel Gods heiligheid bezingen. We sluiten ons bij hen aan en mogen ons deel weten van een ontelbaar grote menigte die zonder ophouden Gods lof zingt, zelfs al zouden we maar met enkelen aanwezig zijn in de viering. (Ontzagwekkend, als je je er bewust van wordt!)
Het tweede deel vindt zijn oorsprong in psalm 118,26 en vooral in Mat 21,9 en Mc 11,9-10 die de intocht van Jezus in Jeruzalem beschrijven. Hij wordt verwelkomd als de Gezegende die komt in de naam van God. Ook wij verwelkomen Jezus die hier en nu onder ons –zelfs in ons- zal komen in de tekenen van brood en wijn en die ons als gemeenschap opbouwt tot zijn Lichaam, waarin Gods Geest zijn woning vindt.

Reacties uitgeschakeld voor Heilig, heilig, heilig !

Opgeslagen onder litugie vieren

Focus: het fundament van de liturgie

kruisduifDe christelijke liturgie wordt bepaald door de dynamiek van het gebed tot de Vader, met en door de Zoon en in de kracht van de Geest. Het ontdekken van deze dynamiek helpt ons de viering te leren beleven als een heel gevarieerde dialoog tussen onszelf als verzamelde gelovigen en de Vader, de Zoon en de Geest. Let eens op wat er fundamenteel gebeurt:

Bidden tot de Vader
God staat in de bijbel aan het begin van alles: Hij is de bron van alle leven en liefde, die ook ons met zijn scheppend Woord tot leven heeft geroepen.  Het liturgische gebed richt meestal tot de Vader: onze dankbaarheid, lofprijzing en vragen zijin uiteindelijk tot Hem gericht
met en door de Zoon
Tegelijkertijd kennen we heel goed het besef van Gods verborgenheid ‘Niemand heeft God ooit gezien…’ (Joh  1,18). We voelen dat Hij ons begrip ver te boven gaat. daarom doen we steeds weer een beroep op Jezus Christus en bidden we “door Hem en met Hem en in Hem.” Jezus is de grote Bruggenbouwer, Hij heeft door zijn zelfgave op het kruis de kloof tussen God en de mensen overbrugd. Dankzij de verrijzenis – het antwoord van de Vader op het leven en het trouwe getuigenis van de Zoon- leeft Christus nu bij de Vader als onze pleitbezorger.
en in de Geest.
Gods liefdeskracht maakt elke keer weer de band tussen het Pasen van Jezus en ons eigen leven. In de liturgie wordt telkens weer Gods Geest ingeroepen om ons het leven, sterven en verrijzen van Jezus in herinnering te brengen en om ons te laten delen in het nieuwe leven van Christus.

Vanuit de bijbelse verhalentraditie reikt de liturgie woorden, beelden, handelingen en andere uitdrukkingsvormen aan, waarmee de verbondenheid met de onzichtbare God en de levende Heer Jezus opgeroepen en uitgedrukt worden. Ze willen altijd iets oproepen van wat niet zomaar te zien of uit te drukken is: de liefdevolle, bevrijdende aanwezigheid van God.  Wanneer mensen zich bij dit ‘liturgische spel’ aansluiten worden ze binnengeleid in de basishoudingen van het geloof: luisterbereidheid, vertrouwen, zelfgave, dankbaarheid, lofprijzing, smeking, hoop…

Reacties uitgeschakeld voor Focus: het fundament van de liturgie

Opgeslagen onder litugie vieren

Het Lam van God

zubaranIn de eucharistie keert de rijke Bijbelse thematiek van het lam vaak terug, in het bijzonder tijdens de communieritus.  ‘Zie het Lam van God, dat de zonden van de wereld wegneemt’ zijn de woorden waarmee  Johannes de Doper verwijst naar Jezus. De uitdrukking verwijst naar Jezus als het uiteindelijke paaslam dat de nieuwe uittocht mogelijk maakt dood en zonde naar leven en vrijheid. Maar ook naar de het lam waarvan sprake is in de liederen van de Lijdende Dienaar bij de profeet Jesaja.
Als we dus het Lam Gods zingen terwijl het brood wordt gebroken, gaat het om iets wezenlijks: het gebroken brood en de gedeelde wijn vertellen ons hoe Jezus Christus heeft geleefd en wat zijn ‘engagement’ is geweest: niets minder dan zijn eigen leven breken en delen voor de mensen. Ze tonen ons wat het einddoel is van het danken en het gedenken tijdens de eucharistie : dat allen die meevieren, groeien in de liefde die Christus heeft voorgeleefd, door zelf hun leven te breken en te delen voor anderen.

Reacties uitgeschakeld voor Het Lam van God

Opgeslagen onder litugie vieren

De dienst van het Woord: “om te luisteren en te antwoorden” (2)

cropped-bijbelgroot.jpgIn een goed gesprek mogen beide gesprekspartners zich uitspreken. Zo ook in de eucharistie. We luisteren niet alleen naar wat God ons wil zeggen (doorheen de lezingen en de homilie), we reageren ook op zijn Woord en vertellen ook wat ons ter harte gaat.
De antwoordpsalm (na de eerste lezing) is een manier waarop we antwoord geven op Gods Woord dat we hebben beluisterd. Vele generaties, ook Jezus zelf hebben in de psalmen woorden gevonden om hun geloof voor God uit te spreken. Dankbaarheid, vreugde en vertrouwen maar ook verdriet, wanhoop en woede, alles kan je terugvinden in de psalmen.
In de voorbede wenden we ons met onze eigen woorden tot God. We leggen Hem voor wat er in ons leeft aan vreugde en dankbaarheid, aan zorgen en verdriet. Toch gaat het in de eerste plaats niet alleen en allereerst om onszelf. Ons gebed is een dienst aan alle mensen: we bidden voor de grote noden van onze wereld en de Kerk, voor mensen die op één of andere manier te lijden hebben. We bidden ook voor hen die ons lief zijn en we vragen dat God hen allen nabij wil zijn.

Reacties uitgeschakeld voor De dienst van het Woord: “om te luisteren en te antwoorden” (2)

Opgeslagen onder litugie vieren, Uncategorized

De dienst van het Woord: “om te luisteren en te antwoorden” (1)

Ambo.Rabboeni 008In een eucharistieviering lezen we de Schrift niet als een geschiedenis boek, dat verhalen van vroeger vertelt. Op het einde van de lezing klinkt vaak ‘Zo spreekt de Heer’ of ‘Woord van de Heer’. We lezen de oude Bijbelteksten inderdaad vanuit het geloof dat God ons daarin ook vandaag  – hier en nu- een levend Woord toespreekt. Zoals Hij vroeger Abraham, Mozes en zoveel anderen heeft aangesproken, zo spreekt Hij het ook tot ons.

In de lezing van het evangelie proberen we de stem van de verrezen Christus te beluisteren. De liturgie drukt dit mooi uit: terwijl we God lof toezingen met het ‘Alleluia’ , staan we recht, want in het evangelie begroeten we Jezus zelf. Bij plechtige vieringen wordt het evangelieboek aangebracht, begeleid door brandende kaarsen en wordt het bewierookt. Dit mag ook duidelijk klinken als de gemeenschap de aankondiging van de voorganger (‘Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus) beantwoordt de begroeting ‘Lof zij U, Christus’.  Het maakt wel degelijk een verschil hoe je klemtoon hier legt.

Reacties uitgeschakeld voor De dienst van het Woord: “om te luisteren en te antwoorden” (1)

Opgeslagen onder litugie vieren, Uncategorized

Kyrie eleison !

image_previewOnlangs vroeg iemand me: ‘Maar heb je dat soms ook niet, dat gevoel dat er in het gebed een spatie is tussen God en jezelf ?’ En even later: ‘En zou Jezus die spatie kunnen wegnemen?’ Ik dacht: ‘Waw, ik hier hoor is gewoon een prachtige duiding van het gebed om ontferming.’ Want daarover gaat het: bij het begin van de eucharistie staan we voor God, in het volle bewustzijn dat we uit onszelf niet in staat zijn ons tot Hem te richten. Hij ‘die woont in ontoegankelijk licht’ (1 Tim 6, 16) is zo anders dan wij, kleine en broze mensen. Maar in de kyrie-litanie mogen we beroep doen op Jezus die de kloof kan en wil dichten. Hij is de grote Bruggenbouwer die God en mens met elkaar verbindt. Met de blinde Bartimeüs roepen we tot driemaal toe: ‘Heer, ontferm U over ons. ’ Met Hem erbij kunnen we vrijuit en in volle vertrouwen tot de Vader gaan.

Reacties uitgeschakeld voor Kyrie eleison !

Opgeslagen onder litugie vieren

Amen !

amen_1982cIn de eucharistie zeggen we heel vaak dat korte woord: ‘Amen’. Het woord heeft dezelfde Hebreeuwse wortel als asemunah  (geloof) maar is ook verbonden met het woord emet dat waarheid betekent. Het drukt een rotsvast vertrouwen uit , aanvaarding en betrouwbaarheid.’ Amen’ antwoorden betekent dus zoveel als  ‘Hier vertrouw ik mij aan toe, dit is de vaste grond onder mijn voeten’.  Tegelijkertijd drukt het ook een engagement uit: ‘Hier wil ik van leven, dit geeft mijn richting aan mijn denken, doen en handelen.’
Als je die sterke betekenis wilt laten klinken dan lukt dat niet als ons ons ‘amen’ gemompeld wordt of vergeten. We mogen het bewust uitspreken met overtuiging, kracht en moed.

 

Reacties uitgeschakeld voor Amen !

Opgeslagen onder litugie vieren, Uncategorized

Focus: stilte in de liturgie

crypteMomenten van stilte tijdens de eucharistie zijn geen korte onderbrekingen of pauzes. Ze hebben een eigen functie en helpen om ruimte te scheppen voor de Andere die we aanwezig weten in de stilte. Een uitnodiging om eens te ‘luisteren’ naar wat de rituele stiltes bedoelen op verschillende momenten tijdens de viering:

* bij het begin van een eucharistieviering nodigt de voorganger de gemeenschap uit om tijdens een moment van stilte tot inkeer te komen en de Heer persoonlijk om ontferming te vragen. “Jezus, kom mij te hulp, zonder U kan ik niet tot God bidden, ik heb U zo nodig.”
* vóór het openingsgebed zegt de priester: ‘Laten wij bidden.’ Hierna volgt een korte stilte, die je de kans geeft om datgene wat je op dat moment bezig houdt biddend in Gods handen te leggen, zodat je ook innerlijk vrij wordt om echt de eucharistie te vieren. Daarna bidt de priester het openingsgebed waarin hij als het ware ‘samenvat’ wat de gelovigen voordien in stilte gebeden hebben. Iedereen kan dit beantwoorden met een instemmend amen.
* tijdens dienst van het Woord zijn er na de lezingen en na de homilie stiltemomenten die ons toelaten om de woorden uit de Schrift die we beluisterden te overwegen, om ze zo dieper tot ons te laten doordringen. In die stilte ontstaat ook het antwoord dat we aan God willen geven. Dit antwoord kan uitgedrukt wordt in de voorbede.
* tijdens de eucharistische liturgie bidt de priester op verschillende momenten in volstrekte stilte. Tijdens deze ogenblikken word je uitgenodigd om jouw gebed met dat van de priester te verenigen.
Zo geeft bijvoorbeeld de stilte voor de communie je de kans om je voor te bereiden op het grote geschenk dat je zal ontvangen. “Maak mijn hart open om U te ontvangen, ik wil U binnenlaten in mijn leven opdat U het kan vullen met Uw liefde”
*ook de stilte na de communie heeft een eigen kleur en betekenis: ze is een goed moment om de Heer iets te vragen en Hem te danken voor zijn aanwezigheid, voor alles wat je van Hem mag ontvangen en je zomaar geschonken wordt.
Meer achtergrond vind je hier.

Reacties uitgeschakeld voor Focus: stilte in de liturgie

Opgeslagen onder litugie vieren

Over het aanbrengen van de gaven in de eucharistie

Pateen en kelkNa de voorbede verschuift de aandacht in de eucharistie van de tafel van het Woord naar de tafel van het Brood bij het aanbrengen van de gaven van brood en wijn. Tijd om even te relaxen terwijl anderen zich bezig houden met een noodzakelijk kwaad om te kunnen verder gaan ?

Je zou het niet denken als je ziet hoe het brood en de beker worden aangebracht, langzaam  en met een zekere plechtstatigheid, liefst goed zichtbaar voor de hele gemeenschap. Hoe bescheiden deze gaven ook lijken, het is wel degelijk ‘ons dagelijks brood’. Het brood op het altaar draagt het leven van elk van ons in zich.
Het brood symboliseert de gaven die ons geschonken zijn: het leven zelf, vriendschap, alles wat we dag aan dag nodig hebben om van te leven, troost in dagen van pijn en duisternis,  gedeelde vreugde in zorgeloze tijden. Het brood is echter niet alleen ‘vrucht van de aarde’ maar ook ‘werk van mensenhanden’. Het leven dat we kregen is niet louter een ontvangen gave. We hebben ons moeten inzetten, werken, inspanningen leveren opdat de gave ontvangen, onderhouden en ontvouwd kan worden. Het leven is een wonderlijk, broos geschenk en vraagt veel zorg en eerbied om het tot volle wasdom te brengen.

Het moment dat brood en wijn op het altaar worden gebracht is dus een moment om bewust te zijn van alles wat we ontvangen, dag aan dag. Heel onze dankbaarheid maar ook al onze inspanningen mogen we neerleggen op het altaar, samen met dit brood. God neemt het allemaal aan en maakt het tot Zijn Lichaam, Zijn gave voor de mensen.

Meer achtergrond vind je hier 

.

Reacties uitgeschakeld voor Over het aanbrengen van de gaven in de eucharistie

Opgeslagen onder litugie vieren